O Pompejach we Włoszech słyszeli prawie wszyscy, jednak nie każdy wie, że znacznie bliżej wulkanu Wezuwiusz znajdowało się także inne starożytne miasto — Herkulanum — Ercolano, które także na wiele stuleci praktycznie zniknęło z powierzchni ziemi. Herkulanum, dzięki sąsiedztwu antycznego miasta Neapol, było doskonałym miejscem do wypoczynku wśród rzymskiej, bogatej arystokracji. Ich posiadłości wyróżniały się swoim położeniem oraz wielkością.
- niektóre z dekoracji i budynków zachowały się do czasów obecnych i dzięki temu możemy je podziwiać, odwiedzając stanowisko archeologiczne – Parco Archeologico di Ercolano. W poniższym artykule znajdziesz najważniejsze informacje na jego temat;
- w 79 roku n.e. nikt się nie mógł spodziewać, że dojdzie do erupcji Wezuwiusza. Dowiedz się dlaczego i jak to się stało, że wiele z budynków i obiektów Herkulanum zachowało się w bardzo dobrej kondycji do dzisiejszych czasów – nawet wiklinowe kosze;
- w tekście szukaj również atrakcyjnej wycieczki turystycznej do Herkulanum – wystarczy kliknąć, aby zabukować!
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Promy zarezerwujesz z DirectFerries.com
Najlepsze oferty na bilety lotnicze znajdziesz tutaj
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Herkulanum we Włoszech — historia
Nazwa Herkulanum pochodzi prawdopodobnie od greckiego herosa Heraklesa (rzymski odpowiednik Herkules), co może dowodzić o tym, że historia osady związana jest z Grekami, których kolonie w południowych Włoszech nazywane były Magna Graecia — Wielką Grecją.
Początki tej miejscowości sięgają VI w. p.n.e. Herkulanum było wówczas ważnym, portowym ośrodkiem, który obsługiwał morski handel w basenie Zatoki Neapolitańskiej. W 307 r. p.n.e. miejsce to podbili Rzymianie. Jednak podczas wojny Rzymu ze sprzymierzeńcami miasto znalazło się po przegranej stronie i straciło swą niezależność w 89 r. p.n.e.
24 sierpnia 79 roku naszej ery, godzina 13.00…
Niszczycielska erupcja Wezuwiusza w 79 roku położyła kres Herkulanum. Lawa i błoto wulkaniczne pokryły miasto prawie 20-metrową warstwą. Paradoksalnie niewielka odległość Herkulanum od Wezuwiusza sprawiła, że budynki przetrwały w stanie praktycznie oryginalnym. Szybko płynące, gorące błoto wulkaniczne można powiedzieć, że „zahibernowało” konstrukcje z kamienia, ale i z drewna. Szczególnie ciekawe były procesy zachodzące w przypadku przedmiotów i części architektonicznych drewnianych. W rekordowo szybkim czasie ich struktura zamieniła się dzięki nieziemsko wysokiej temperaturze… w węgiel. To dlatego znaleziono nawet zwęgloną łódkę, łóżko oraz koszyki wiklinowe.
Tekst źródłowy: „Chmura, o kształcie drzewa sosnowego, wznosiła się wysoko, jak gdyby przybita potężnym pniem, a następnie rozwidlała się w gałęzie, prawdopodobnie z powodu powiewu wiatru, a potem znowu opadała, miejscami biała, miejscami brudna i poplamiona, ukazując ziemię. Czasami jaśniała, a czasami była ciemna i pełna plam, jak gdyby wyrzucała z siebie popiół i ziemię.” (relacja Pliniusza Młodszego).
Czy mogli wiedzieć?
Nie było mowy, aby ówcześni mieszkańcy Pompejów i Herkulanum przygotowali się na taką erupcję wulkanu. Siła wybuchu była, jak się ocenia dzisiaj, potężniejsza od 100 bomb spuszczonych na Hiroszimę. Kolumna pyłu, gruzu i gazu wystrzeliła na ponad 10 kilometrów w górę, a spadła dopiero po kilku godzinach (około północy) z siłą huraganu na oba miasta. Główną rolę odegrały tzw. potoki piroklastyczne, które pogrzebały ludzi i ich domy.
12 lat wcześniej okolice nawiedziło spore trzęsienie ziemi. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, było to wskazanie na budzącego się powoli olbrzyma o imieniu Wezuwiusz. Rzymianie jednak odebrać to wówczas mogli tylko jako jakąś zemstę bogów, najprawdopodobniej Posejdona – pana mórz i trzęsień ziemi właśnie…
Ostatnia erupcja wulkanu Wezuwiusz miała miejsce w 1944 roku. była jednak znacznie mniejsza od tej starożytnej. Na zachowanych filmach archiwalnych można i tak zobaczyć działanie niszczycielskiego żywiołu no i reakcję przerażonych ludzi!
Herculanum zwiedzanie
Ruiny Herkulanum w porównaniu z Pompejami nie zajmują wielkiego terenu — są około 10 razy mniejsze. Wszystkie budynki można spokojnie zobaczyć w około 2 godziny. Podkreślić jednak trzeba, że większość kompleksu nadal znajduje się głęboko pod ziemią. Pierwsze wykopaliska prowadzono już w XVIII wieku, ale później koło wulkanu znowu pojawiać się zaczęli ludzie. budowali tutaj domy, pomimo ryzyka, wszak gleba wulkaniczna jest uważana za niezwykle żyzną i rodzi fantastyczne plony. Stanowisko archeologiczne – Parco Archeologico di Ercolano znajduje się poniżej współczesnej miejscowości Ercolano, dzięki czemu można spojrzeć na starożytne ruiny z góry.
Przed zwiedzaniem warto kupić mapę lub przewodnik, by wiedzieć jakie budowle mamy przed oczami. Niestety, zdarza się, że przy kasach biletowych bezpłatna mapa się skończyła. Dlatego też można kupić przewodnik z mapą w księgarni, na terenie parku. Herkulanum jest z pewnością atrakcją znacznie mniej popularną od ruin w Pompejach, jednak jest równie interesujące. Największe tłumy odwiedzają to miejsce w trakcie dni bezpłatnego wejścia oraz w szczycie sezonu wakacyjnego. Warto wybrać się tutaj przed lub po sezonie, aby uniknąć tłumów turystów.
Jest jednak jeszcze jedna opcja…
Uwaga – wycieczka dla Ciebie! Jeżeli nie chcesz zwiedzać fascynujących ruin Herkulanum na własną rękę, to możesz skorzystać ze świetnej wycieczki z profesjonalnym przewodnikiem/archeologiem. Start w Neapolu. Atrakcję zabukujesz pod tym adresem internetowym.
Co warto zobaczyć w Herkulanum?
Herkulanum nie było tak znaczącym ośrodkiem, jak Pompeje. Nie wzniesiono tu amfiteatru, natomiast głównymi zabudowaniami były wille i budynki bogatej arystokracji.
Casa di Nettuno e Anfitrite — Dom Neptuna i Amfitrydy
Nazwa domu Casa di Nettuno e Anfitrite wzięła się od przepięknej, kolorowej, ściennej mozaiki, która przedstawia tytułowych Neptuna oraz Amfitrydy.
Central Thermae — Łaźnie Centralne
Łaźnie Centralne pochodzą z I w. p.n.e. i są jednymi z najlepiej zachowanych budowli w całym starożytnym Herkulanum. Podczas zwiedzania można zobaczyć dwa pomieszczenia: jedno dla kobiet i drugie dla mężczyzn. Każde z nich posiadało oddzielne wejście. Zachowały się nawet fragmenty zwęglonych półek drewnianych na ubrania!
Casa d’Argo — Dom Argusa
Casa d’Argo to jeden z największych budynków na terenie całego stanowiska archeologicznego Parco Archeologico di Ercolano. Nazwa domu wzięła się od znalezionych fresków, które przedstawiały Argusa.
Casa dei Cervi — Dom Jelenia
Casa dei Cervi jest jednym z luksusowych domów, we wnętrzu którego znajdziemy barwne mozaiki. Podczas wykopalisk archeologicznych wewnątrz znaleziono stoły, a także rzeźby jeleni, dlatego też powstała nazwa Dom Jeleni.
Casa Sannitica — Dom Samnicki
Dom Samnicki jest jednym z najstarszych domów w Parco Archeologico di Ercolano, w momencie erupcji Wezuwiusza miał już 300 lat! W środku znajduje się piętrowa galeria, a w sypialniach wciąż znajdują się miejsca na łoża.
Teatro Antico — Podziemny teatr
Do podziemnego, starożytnego Teatro Antico organizowane są wycieczki. Teatr nie został jeszcze wydobyty na powierzchnię. Wycieczki odbywają się w każdą niedzielę o godzinach: 10:00, 11:00 oraz 12:00. Wycieczka kosztuje około 10€ (jeśli nie planujemy zwiedzania Herkulanum). Można także kupić bilet łączony do Teatro Antico oraz do Parco Archeologico di Ercolano.
Casa dello Scheletro – Dom Szkieletu
Dosyć złowieszcza nazwa, prawda? Trzeba przyznać, że naukowcy długo zastanawiali się, jaka tajemnice stoi za mała ilością ludzkich szczątków znalezionych w samym Herkulanum. Czyżby ludziom udało się uciec przed erupcją Wezuwiusza? Ten dom swoją nazwę wziął od znalezienia szkieletu mężczyzny, jednego z niewielu, ale tylko do czasu…
Szkielety w hangarach na łodzie
No właśnie! Dopiero w latach 80-tych XX wieku dokonano szokującego odkrycia. W specjalnych jamach na łodzie, znajdujących się w pobliżu wybrzeża (wówczas, bo linia brzegowa dawno się cofnęła), znaleziono kilkadziesiąt szkieletów. Świetnie zachowane dzięki wysokiej (naukowcy mówią o 4000 stopni Celsjusza) temperaturze, która dorwała chowających się ludzi dopiero po ich śmierci. Wcześniej udusili się gazem wulkanicznym.
Bardzo smutny koniec ich spotkał. badania wskazują na gwałtowną reakcję pod wpływem żaru. Szczególnie poruszający jest dorosły szki9elet kobiety tulący (pocieszający zapewne) mały szkielet dziecka…
Inne ciekawe znaleziska
W jednej z miejskich latryn Herkulanum odkryto nawet zwęglone pozostałości stolca. Dzięki temu można się było zapoznać bliżej z dietą mieszkańców starożytnego miasta. Odkryto bowiem resztki pestek wiśni i jabłka.
W stajni przy piekarni można zobaczyć zakonserwowane przez wulkan szczątki koni. najprawdopodobniej właściciel zamknął je podczas erupcji ze strachu, że mu uciekną. Skazał je w ten sposób na pewną śmierć!
Na jednej ze ścian budynku pracowali podczas erupcji malarze. Widać do dzisiaj ślady rozlanego przez nich tynku, a na ziemi znaleziono porzucone pojemniki z różnokolorowymi farbami.
Dojazd do Herkulanum z Neapolu
Jeśli przyjechaliśmy do Herkulanum własnym samochodem z Polski lub wynajęliśmy auto w Neapolu, to warto skorzystać z autostrady A3 w kierunku Salerno. Warto wiedzieć, że przy stanowisku archeologicznym nie ma bezpłatnego parkingu. Nieco dalej znajduje się podziemny parking płatny około 2€ za 1 godzinę.
Do Herkulanum z Neapolu można dojechać także kolejką podmiejską Circumvesuviana, stacja początkowa — Napoli Porta Nolana. Druga oraz nieco bardziej znana stacja to Napoli Garibaldi, jednak na niej potrafią się gromadzić tłumy turystów.
Na dworcu kolejowym w Neapolu należy wsiąść w pociąg w kierunku: Sorrento, Poggiomarino lub Torre Annunziata i wysiąść na stacji kolejowej Ercolano Scavi. Czas podróży wynosi niecałe 25 minut. Koszt biletu z Neapolu do Ercolano Scavi wynosi około 2,50€ w jedną stronę za 1 osobę. Bilet można kupić w okienku na stacji kolejowej.
Po wyjściu z kolejowego dworca należy kierować się w dół ulicą Via IV Novembre, aż do stanowisk archeologicznych w Parco Archeologico di Ercolano. Spacer ma niespełna kilometrową długość i powinniśmy tam dojść w około 15 minut.
Parco Archeologico di Ercolano – ceny biletów wstępu
- bilet dla osób dorosłych – 16€,
- bilet ulgowy dla młodzieży od 18 do 24 roku życia – 2€,
- dzieci poniżej 18 lat życia wchodzą bezpłatnie.
Uwaga – przydatny link! Bilety na wejście do parku archeologicznego zakupić możesz zawsze online – do biletu dołączony jest opcjonalnie audioprzewodnik po kompleksie. Sprawdź na tej stronie internetowej.
Bezpłatne wejście do Herkulanum
Obiekt będzie otwarty bezpłatnie w każdą pierwszą niedzielę miesiąca, a także 25 kwietnia, 2 czerwca i 4 listopada (bezpłatne bilety wstępu można odebrać w kasie biletowej wyłącznie tego samego dnia).
Parco Archeologico di Ercolano — godziny otwarcia
- Od 16 marca do 14 października: od 8:30 – 19:30 (ostatnie wejście o godzinie 18:00),
- Od 15 października do 15 marca od 8:30 – 17:00 (ostatnie wejście o godzinie 15:30).
Kompleks archeologiczny Parco Archeologico di Ercolano jest zamknięty w dniach: 1 maja, 25 grudnia oraz 1 stycznia.
TOP 3 najlepsze hotele i apartamenty w pobliżu Herkulanum
Wybraliśmy specjalnie dla Ciebie trzy najlepsze miejsca noclegowe. Wszystkie zabukujesz na popularnym portalu internetowym Booking.com.
7cento Vesuviano – zabukuj tutaj!
adres: Corso Resina 189, 80056 Ercolano, Włochy
7cento Vesuviano znajduje się niespełna 50 metrów od ruin w Parco Archeologico di Ercolano i mieści się w XVIII-wiecznym budynku około 10 minut jazdy samochodem od Wezuwiusza. W całym pensjonacie można korzystać z darmowego, bezprzewodowego dostępu do Internetu. Prywatny parking jest dostępny na życzenie. W każdym pokoju znajduje się telewizor, sofa, szafa, klimatyzacja oraz prywatna łazienka.
Codziennie rano serwowane jest dla Gości śniadanie w formie bufetu, które składa się ze słodkich i wytrawnych dań. Najbliższym lotniskiem jest lotnisko międzynarodowe w Neapolu, położone około 15 km od 7cento Vesuviano.
Puntaquattroventi – zabukuj tutaj!
adres: Via Marittima 59, 80056 Ercolano, Włochy
A to już nieco bardziej ekskluzywne miejsce hotelowe w Ercolano, też całkiem blisko ruin miasta Herkulanum. Ten 4-gwiazdkowy obiekt ma na pokładzie 2 odkryte baseny, restaurację z lokalnymi przysmakami, bezpłatny prywatny parking oraz prywatną plażę. Goście hotelowi mogą ponadto bezpłatnie korzystać z klubu plażowego Piscine Quattroventi, gdzie wykapią się w prawdziwej morskiej wodzie.
W klimatyzowanych pokojach zapewniono wszelkie wygody, łącznie z prywatną łazienką wyłożoną wymyślnymi kafelkami. Na miejscu jest telewizor z płaskim ekranem i dostępem do kanałów filmowych i sportowych. Wartością dodaną jest piękny widok na morze. Możesz liczyć na bezpłatne śniadanie oraz transfer lotniskowy do i z hotelu.
Hercules House – Il riposo degli Eroi – zabukuj tutaj!
adres: Traversa II Mercato, 16/A , 80056 Ercolano, Włochy
Hercules House – Il riposo degli Eroi usytuowany jest w Ercolano, około 200 metrów od ruin Parco Archeologico di Ercolano oraz 7 km od Wezuwiusza. Miejsce to oferuje wygodne pokoje z darmowym dostępem do Internetu, balkonem z widokiem na miasto, szafę, telewizor z płaskim ekranem oraz prywatną łazienkę. W Hercules House – Il riposo degli Eroi serwowane jest pyszne, włoskie śniadanie. Lotnisko międzynarodowe w Neapolu oddalone jest o około 10 km od pensjonatu. Możesz liczyć też na transfer lotniskowy.
To bardziej budżetowa opcja w miasteczku Ercolano.
Autor: Magdalena Łydka
